على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

896

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بهم النوى : دور انداخت آنها را نوى . تطاوع ( tat vo ' ) م . ع . فرمان‌بردارى نمودن و نرم گردنى نمودن . تطاول ( tat vol ) م . ع . گردن دراز كردن بوقت نگريستن به چيزى . و گردن‌كشى و تكبر نمودن . و بلند گرديدن . و افزون شدن . و فخر نمودن در درازى بنا و بلندى آن . تطاول ( tat vol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تكبر و خودبينى و غرور و گستاخى و درشتى و بىشرمى و ظلم و جور و تعدى و زبردستى و دست‌برد و درازدستى و تصرف ناحق . و تطاول كردن : ظلم و جور كردن . و معامله كردن با درشتى و گستاخى . تطاول پيشه ( tat vol - peyce ) ص . پ . ظالم و جابر و متعدى . تطاير ( tat yor ) م . ع . پراكنده شدن . و دراز گرديدن . الحديث خذ ما تطاير من شعرك : و در گرفتن ابر همهء آسمان را . تطبب ( tatabbob ) م . ع . طبابت و پزشكى كردن كسى كه علم طب نمىداند . تطبج ( tatabboj ) م . ع . تطبج فى الكلام : سخنهاى گوناگون و رنگارنگ گفت . تطبطب ( tatabtob ) م . ع . تطبطب الماء : بانك كرد آب . تطبع ( tatabbo ' ) م . ع . تطبع بطباعه تطبعا : خوى وى گرفت و تطبع الاناء : پر گرديد آوند . و كذا تطبع النهر . و تطبع امرا : بتكلف و بخلاف طبع كرد كار را . و يقال الطبع يغلب التطبع . تطبق ( tatabboq ) م . ع . برابر شدن يق اطبقه فتطبق . و تو بر تو پوشيدن چيزى را . تطبيب ( tatbib ) م . ع . آويختن مشك به چوب خانه و دوغ زدن . و نيفه بر ديبا دوختن تا فراخ شود . و درز مشك را بدوال دوختن ( شدد للمبالغة ) . تطبيخ ( tatbix ) م . ع . جنبيدن . و باليدن كودك . و پير شدن . تطبيس ( tatbis ) م . ع . گل اندود كردن . تطبيع ( tatbi ' ) م . ع . پر كردن دلو و مشك را . و پليد گردانيدن چيزى را تطبيق ( tatbiq ) م . ع . دست ميان دوران نهادن در ركوع . و رسيدن شمشير بر پيوند وقت زدن و جدا كردن يق انه تطبق المفصل للرجل . و هر دو دست را با هم برداشتن و نهادن اسب در دويدن . و سم بر سم نهادن در رفتن و دويدن . و همه جا رسانيدن ابر باران را و همهء زمين را فرو گرفتن آب باران . و برابر كردن . و موافق نمودن . و طبق الشيئ : در گرفت تمامهء آن چيز را و شامل گشت . و طبق السحاب الجو : پوشيد ابر هوا را . و طبق الماء وجه الارض : فرو گرفت آب زمين را . تطبيق ( tatbiq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مطابقه و مقابله و موافقت و برابر كردن دو چيز را با هم . و پشك . تطبيل ( tatbil ) م . ع . دهل نواختن . تطحين ( tathin ) م . ع . آرد كردن . تطرب ( tatarrob ) م . ع . سرود گفتن و در طرب آوردن و شادمان كردن . تطرتم ( tatartom ) م . ع . تطرتم فى الطين : آلوده به گل گرديد . تطرثث ( tatarsos ) م . ع . گياه طرثوث چيدن يق خرجوا يتطرثثون . تطرز ( tatarroz ) م . ع . نگارين شدن جامه يق طرز الثوب فتطرز . تطرس ( tatarros ) م . ع . چيزى پاك و نفيس خوردن . و برى گرديدن و و پرهيز كردن از چيزى يق تطرس عن الشيئ . تطرش ( tatarroc ) م . ع . به شدن از بيمارى . و تطرش بالبهائم : آورد و برد چارپايان را . تطرف ( tatarrof ) م . ع . تطرفت الناقة : در اطراف چراگاه چريد آن ماده شتر و نياميخت با ديگران . تطرق ( tatarroq ) م . ع . عبور كردن از يكديگر در راه و مزاحم شدن و اذيت كردن . و مسافرت نمودن . و منشعب شدن و جدا شدن . تطرق ( tatarroq ) ا . ع . مقابلى . و جدائى . و بىقرارى . و مقابلى الفاظ مترادف . تطرم ( tatarrom ) م . ع . تطرم فى كلامه : خفى و پنهان گفت سخن را . تطريب ( tatrib ) م . ع . در طرب آوردن . و سرود گفتن و نيكو كردن آواز . و كشيدن بجانب چيزى . و دراز كردن آواز و قرائت . تطرية ( tatreyat ) م . ع . طراه : تر و تازه نمود آن را و نم كرد جامه را . و طرى الطيب : بگشاد بوى خوش را و آميخت به چيزى ديگر تا معطر گرداند آن را . و كذلك طرى الطعام و طرى الغسلة : پرورد دست شستنى را ببوى خوش . و كذلك طرى العود . تطريح ( tatrih ) م . ع . افگندن و دور كردن ( شدد للمبالغة ) و طويل و دراز ساختن بنا را يق طرح البناء اذا طوله . و كذا طرح الجدار . تطريد ( tatrid ) م . ع . طرد السوط : دراز كشيد تازيانه را . و نيز تطريد : دور كردن فرمودن كسى را . تطريز ( tatriz ) م . ع . نگارين كردن جامه را يق طرز الثوب تطريزا . تطريس ( tatris ) م . ع . سياه كردن به آب و باز نوشتن بر نبشته . تطريش ( tatric ) م . ع . پراكنده كردن .